Chapter 1. From Tom Paine to Blogs and Beyond

Od Toma Paine'a do blogów i jeszcze dalej

We may have noticed the new era of journalism more clearly after the events of September 11, but it wasn’t invented on that awful day. It did not emerge fully formed or from a vacuum. What follows doesn’t pretend to be a history of journalism. Rather, these are observations, including some personal experiences that help illustrate the evolution of what we so brazenly call “new media.”

Po wydarzeniach 11 września mogliśmy dostrzec wyraźniej nową erę dziennikarstwa. Nie zostało ono jednak wymyślone tamtego przerażającego dnia, nie wyłoniło się wtedy z próżni, w pełni uformowane. Ta książka nie pretenduje do tytułu historii dziennikarstwa. To raczej obserwacje, i osobiste doświadczenia, pomagające zilustrować ewolucję tego, co z takim tupetem nazywamy „nowymi mediami”.

At the risk of seeming to slight the contributions from other nations, I will focus mostly on the American experience. America, born in vocal dissent, did something essential early on. The U.S. Constitution’s First Amendment has many facets, including its protection of the right of protest and practice of religion, but freedom of speech is the most fundamental part of a free society. Thomas Jefferson famously said that if given the choice of newspapers or government, he’d take the newspapers. Journalism was that important to society, he insisted, though as president, attacked by the press of his day, he came to loathe what he’d praised.

Ryzykując pomniejszenie udziału innych narodów, skupię się głównie na doświadczeniu amerykańskim. Ameryka, zrodzona w silnej różnicy poglądów, bardzo wcześnie stworzyła coś istotnego. Pierwsza Poprawka do Konstytucji porusza wiele różnych aspektów jak np. ochronę prawa do wyrażania protestu lub praktykowania obrzędów religijnych, ale to właśnie wolność słowa jest najbardziej fundamentalnym składnikiem wolnego społeczeństwa. W swojej słynnej wypowiedzi, Thomas Jefferson stwierdził, że gdyby dano mu wybór pomiędzy gazetami i rządem, wziąłby gazety. Nawet jako atakowany przez ówczesną prasę prezydent, kiedy już czuł odrazę, do tego, co wcześniej tak wychwalał, nadal upierał się, że dziennikarstwo jest dla społeczeństwa czymś niezwykle ważnym.

Personal journalism is also not a new invention. People have been stirring the pot since before the nation’s founding; one of the most prominent in America’s early history was Ben Franklin, whose Pennsylvania Gazette was civic-minded and occasionally controversial.

Dziennikarstwo indywidualne nie jest nowym pomysłem. Ludzie prowokowali jeszcze przed uchwaleniem niepodległości; jednym z najwybitniejszych we wczesnej historii Ameryki był Ben Franklin, którego, społecznie zorientowana, Pennsylvania Gazette bywała również kontrowersyjna.

There were also the pamphleteers who, before the First Amendment was enshrined into law and guaranteed a free press, published their writings at great personal risk. Few Americans can appreciate this today, but journalists are still dying elsewhere in the world for what they write and broadcast.

Wiele ryzykowali polemiści, którzy publikowali swoje teksty zanim Pierwsza Poprawka zagwarantowała im ochronę prawną oraz wolność prasy. Na całym świecie dziennikarze wciąż umierają za to, co napisali lub podali do wiadomości, jednak niewielu Amerykanów potrafi to dzisiaj docenić.

One early pamphleteer, Thomas Paine, inspired many with his powerful writings about rebellion, liberty, and government in the late 18th century. He was not the first to take pen to paper in hopes of pointing out what he called common sense, nor in trying to persuade people of the common sense of his ideas. Even more important, perhaps, were the (at the time) anonymous authors of the Federalist Papers. Their work, analyzing the proposed Constitution and arguing the fundamental questions of how the new Republic might work, has reverberated through history. Without them, the Constitution might never have been approved by the states. The Federalist Papers were essentially a powerful conversation that helped make a nation.

Jeden z pierwszych autorów polemicznych - Tom Paine, piszący pod koniec osiemnastego wieku - zainspirował wielu ludzi swoimi tekstami o rebeliach, wolności i władzy. Nie był on jednak pierwszym, który pisał o tak zwanym zdrowym rozsądku, ani pierwszym, który próbował przekonywać ludzi do swych idei. Prawdopodobnie ważniejszymi byli ówcześni anonimowi autorzy gazet federalnych. Ich praca, ich analizy dotyczące proponowanej konstytucji i dyskusje nad podstawowymi kwestiami dotyczącymi przyszłości nowej republiki, odbiły się szerokim echem na przestrzeni historii. Bez ich pracy konstytucja mogłaby pozostać niezaaprobowana przez stany. Federalne gazety stały się platformą wielkiej dyskusji, która pomogła w utworzeniu się narodu. [ML]

There have been several media revolutions in U.S. history, each accompanied by technological and political change. One of the most crucial, Bruce Bimber notes in his book, Information and American Democracy,[3] was the completion of the final parts, in the early to middle 1800s, of what was then the most dependable and comprehensive postal system in the world. This unprecedented exercise in governmental assistance should be seen, Bimber argues, as “a kind of Manhattan project of communication” that helped fuel the rise of the first truly mass medium, newspapers. The news, including newspapers, was cheaply and reliably distributed through the mail.[4]

W historii Stanów Zjednoczonych było kilka rewolucji medialnych. Wszystkim im towarzyszyły zmiany technologiczne i polityczne. Jeden z takich przełomów został odnotowany przez Bruce'a Bimbera w jego książce Information and American Democracy[3] (Informacja i amerykańska demokracja). Było to - trwające od początku do połowy XIX wieku - doprowadzenie do stanu finalnego najniezawodniejszego ówcześnie i najwszechstronniejszego systemu pocztowego na świecie. Ta bezprecedensowa operacja rządowego wsparcia powinna być widziana - utrzymuje Bimber - jako rodzaj „projektu Manhattan”[potrzebny przypis] w dziedzinie przekazywania informacji; jako przedsięwzięcie, które spowodowało rozwój gazet - pierwszego spośród prawdziwych środków masowego przekazu. Wiadomości, w tym również gazety, były tanio i niezawodnie rozprowadzane drogą pocztową[4].

For most of American history, newspapers dominated the production and dissemination of what people widely thought of as news. The telegraph—a revolutionary tool from the day in 1844 when Samuel Morse’s partner Alfred Vail dispatched the message “What hath God wrought?” from Baltimore to Washington D.C.—sped up the collection and transmission of the news. Local papers could now gather and print news of distant events.[5]

W dziedzinie powstawania i rozpowszechniania tego, co ludzie na ogół uważają za newsy, przez większą część dziejów Ameryki dominującą rolę odgrywały gazety. Telegraf - rewolucyjne narzędzie, działające od tego dnia 1844 roku, kiedy to współpracownik Samuela Morse'a Alfred Vail wysłał z Baltimore do Waszyngtonu wiadomość „What hath God wrought?” ( „Co Bóg uczynił?”) - przyspieszył zbieranie i przekazywanie wiadomości. Lokalne gazety mogły teraz gromadzić i drukować informacje o odległych wydarzeniach[5].

Newspapers flourished throughout the 19th century. The best were aggressive and timely, and ultimately served their from Tom Paine to blogs and beyond readers well. Many, however, had little concern for what we now call objectivity. Papers had points of view, reflecting the politics of their backers and owners.

Gazety rozkwitały przez cały XIX wiek. Najlepsze były agresywne i zawsze w porę; ostatecznie dobrze służyły czytelnikom od czasów Toma Paina do ery blogów i służą nadal. Wiele z nich miało jednak niewiele wspólnego z tym, co dziś nazywamy obiektywnością. Reprezentowały one punkt widzenia odzwierciedlający poglądy ich mecenasów i właścicieli.

Newspapers have provoked public opinion for as long as they’ve been around. “Yellow journalism” achieved perhaps its ugliest prominence when early media barons such as Joseph Pulitzer and William Randolph Hearst abused their considerable powers. Hearst, in particular, is notorious for helping to spark the Spanish-American War in 1898 by inflaming public opinion.

Gazety, od kiedy tylko zaistniały, rozbudzały opinię publiczną. „Żółte dziennikarstwo” [potrzebny przypis] zyskało chyba najgorszą sławę, kiedy wcześni baronowie mediów, tacy jak Joseph Pulitzer i William Randolph Hearst nadużywali za ich pomocą swoich znacznych wpływów. Hearst wsławił się szczególnie udziałem we wznieceniu hiszpańsko-amerykańskiej wojny w 1898 roku przez rozjuszenie opinii publicznej.

As the Gilded Age’s excesses began to tear at the very fabric of American society, a new kind of journalist, the muckraker, emerged at the end of the 19th century. More than most journalists of the era, muckrakers performed the public service function of journalism by exposing a variety of outrages, including the anticompetitive predations of the robber barons and cruel conditions in workplaces. Lincoln Steffens (The Shame of the Cities), Ida Tarbell (History of the Standard Oil Company), Jacob Riis (How the Other Half Lives), and Upton Sinclair (The Jungle) were among the daring journalists and novelists who shone daylight into some dark corners of society. They helped set the stage for the Progressive Era, and set a standard for the investigative journalists of the new century.

Jako że wybryki Pozłacanego Wieku [potrzebny przypis] zaczęły nadrywać tkankę amerykańskiego społeczeństwa, pod koniec XIX wieku pojawił się nowy rodzaj dziennikarzy - łowcy skandali. Ich dziennikarstwo, w stopniu większym niż innych żurnalistów tamtych czasów, pełniło publiczną funkcję służebną przez ujawnianie różnych skandali, np. grabieżczych działań magnatów przemysłowych skierowanych przeciwko konkurencji czy ciężkich warunków w miejscach pracy. Lincoln Steffens (The Shame of the Cities), Ida Tarbell (History of the Standard Oil Company), Jacob Riis (How the Other Half Lives) i Upton Sinclair (The Jungle) należeli do odważnych dziennikarzy i pisarzy, którzy rzucali trochę światła na ciemne strony społeczeństwa. To oni pomogli przygotować grunt do nastania Ery Postępu i ustanawiali standardy dziennikarstwa śledczego nowego stulecia.

Personal journalism didn’t die with the muckrakers. Throughout the 20th century, the world was blessed with individuals who found ways to work outside the mainstream of the moment. One of my journalistic heroes is I.F. Stone, whose weekly newsletter was required reading for a generation of Washington insiders. As Victor Navasky wrote in the July 21, 2003 issue of The Nation, Stone eschewed the party circuit in favor of old-fashioned reporting:

Dziennikarstwo indywidualne nie przeminęło wraz z pierwszymi łowcami skandali. Przez cały wiek XX świat obdarzany był indywidualnościami, które znajdowały sposób, by działać poza głównym nurtem mediów swoich czasów. Jednym z moich idoli w dziedzinie dziennikarstwa jest I.F. Stone; lektura jego cotygodniowego biuletynu była obowiązkowa dla całego pokolenia osób dobrze poinformowanych z Waszyngtonu. Jak napisał Victor Navasky w „The Nation” z 21 lipca 2003 roku, Stone zrezygnował z udziału w zamkniętych kręgach towarzyskich, by być reporterem w starym stylu:

His method: To scour and devour public documents, bury himself in The Congressional Record, study obscure Congressional committee hearings, debates and reports, all the time prospecting for news nuggets (which would appear as boxed paragraphs in his paper), contradictions in the official line, examples of bureaucratic and political mendacity, documentation of incursions on civil rights and liberties. He lived in the public domain.[6]

Jego metoda - przeczesywać publiczne dokumenty i chłonąć zawarte w nich informacje, zakopać się w The Congressional Record[potrzebny przypis], studiować mało znane przesłuchania komisji Kongresu, debaty i raporty, cały czas z nadzieją na zdobycie informacji na wagę złota, które mogłyby pojawić się w jego gazecie jako obramowane, osobne artykuły. Informacjami tymi mogły być np. sprzeczności w oficjalnym stanowisku, przykłady biurokratycznego i politycznego zakłamania, materiały dokumentujące naruszanie praw i wolności obywatelskich. Stone żył w sferze publicznej[6].

A generation of journalists learned from Stone’s techniques. If we’re lucky, his methods will never go out of fashion.

Pokolenie dziennikarzy nauczyło się od Stone'a sposobu działania. Jeśli będziemy mieć szczęście, jego metody nigdy nie wyjdą z mody.


Poprzednia strona <--> Następna strona

O ile nie zaznaczono inaczej, treść tej strony objęta jest licencją Creative Commons Attribution-NonCommercial-ShareAlike 3.0 License